Najczęściej kupowane

Informacja

Producenci

Nowe produkty

Promocje

Dostawcy

O co chodzi z tym jodem?

Published : 2016-09-27 21:45:50
Categories : Informacje ogólne i ciekawostki Rss feed

Morze i jod

Już w szkole podstawowej uczą nas że jod, jest jednym z najważniejszych mikroelementów potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Głównym objawem niedoboru tego mikroelementu jest powiększenie tarczycy, tzw. wole endemiczne.

Europa jest kontynentem o najwyższym odsetku (ok. 60%) mieszkańców spożywających zbyt mało jodu. Codzienne pożywienie Europejczyków (również mieszkańców Polski), nie zapewnia odpowiedniego spożycia tego mikroelementu. [1]

Konsekwencje zdrowotne niedoboru jodu

Wszystkie grupy wiekowe

- wole endemiczne, zwiększona wrażliwość tarczycy na promieniowanie jonizujące

Płód

– poronienia, martwe urodzenia, wady wrodzone, zwiększona umieralność okołoporodowa,

Noworodek

– zwiększona umieralność noworodków, kretynizm endemiczny

Dzieci i młodzież

– upośledzenie umysłowe, opóźniony rozwój fizyczny

Dorośli

– upośledzenie funkcji poznawczych, zmniejszona produktywność, wole guzkowe toksyczne, zwiększona częstość występowania niedoczynności tarczycy na obszarach umiarkowanego i ciężkiego niedoboru jodu

źródło: www.mz.gov.pl 

Normy żywienia ludności Polski przyjęte w 1992r, zalecają pobieranie z całodziennym pożywieniem następujących ilości jodu: dla niemowląt do 6 miesięcy - 40 μg, od 6 miesięcy do 1 roku -50 μg, dla dzieci od 1 roku do 3 lat - 70 μg, dla dzieci starszych i osób dorosłych - około90-160 μg. Kobiety w ciąży powinny otrzymywać 180 μg jodu w ciągu doby, a kobiety karmiące - 200μg jodu. [2]

Obecnie rekomendowane spożycie jodu wg WHO dla Polski, to:

Grupa wiekowa

Dzienne spożycie jodu
(µg/dobę)

Dzieci 0 – 5 lat

90

Dzieci 6 – 12 lat

120

Dzieci ≥12 lat i dorośli

150

Kobiety ciężarne

250

Kobiety karmiące

250

źródło: www.mz.gov.pl 

W celu zwiększenia spożycia jodu w 1996 roku, wprowadzono w Polsce obowiązkowe jodowanie soli kuchennej. Sól jodowana, jest jedyną formą dostępną, w obrocie rynkowym, do celów konsumpcyjnych.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi w Polsce normami, zawartość jodu w soli ma wynosić 2,3 ± 0,77 mg/100 g NaCl. [3]

źródło: Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dn. 24.07.1996 r. W sprawie zakazu produkcji i wprowadzania do obrotu w celach spożywczych niektórych rodzajów soli. Monitor Polski Nr 48,poz.462

Badacze z Wydziału Matematyczno-Przyrodniczy]ego Akademii Świętokrzyskiej z Kielc, przerowadzili testy sprawdzające, zawartość jodu w soli kuchennej dostępnej w zwykłych sklepach. Stężenia  jodu w  badanych  próbkach wahały się od 1,80 do 3,64 mg/L, co odpowiada zawartościom jodu w zakresie 20,9-37,28 mg/kg suchej masy soli.[4]

Szeroka akcja profilaktyczna, wraz z nakazem sprzedaży tylko, soli jodownej do celów konsumpcyjnych, powinna spowodować, znaczący spadek zachorowalności na choroby tarczycowe. Tyle teoria. W rzeczywistości nastąpił gwałtowny wzrost, zachorowalności – szczególnie widoczny, na przykładzie nowotworów tarczycy.

Zachorowalność na nowotwory tarczycy w Polsce w latach 1980-2010 

Rok

Kobiety

Mężczyźni

Ogółem

1980

230

84

314

1985

298

113

411

1990

333

115

448

1995

647

178

825

2000

1193

264

1457

2005

1405

280

1685

2010

1808

284

2192

Źródło:http://onkologia.org.pl/nowotwory-tarczycy-c73/

U naszych zachodnich sąsiadów jest podobnie. Niemieckie Towarzystwo Żywieniowe zaleca młodzieży i dorosłym dzienną dawkę jodu pomiędzy 180 a 200 mikrogramów / dobę. [5]

W Niemczech w latach siedemdziesiątych tylko jedna ósma społeczeństa cierpiała, na zaburzenia tarczycy, w dziewięćdziesiątych była to już połowa społeczeństwa.

W 1985. profesor Globel z Uniwersytetu Saary wyliczył, ile osób w Niemczech zostało poszkodowanych, w wyniku spożywania nadmiernych ilości jodu. Wynik: ok.14 mln osób. [6].

W Midwest USA w latach 1926-1928 wprowadzono jodowanie soli spożywczej, co według danych JECFA (Wspólny Komitet Ekspertów FAO/WHO ds. Dodatków do Żywności) spowodowało znaczne zwiększonie występowania nadczynności tarczycy. W Tasmani po jodowaniu chleba w 1966 roku, nastąpiła "epidemia" nadczynności tarczycy i chorób z nią związanych w latach 1967-1968. [7]

Banania prowadzone przez W.Zhao, C.Han, X.Shi, C.Xiong, J.Sun, Z.Shan, W.Teng na trenie Chin dowiodły istotnego spadku zapadalności na wole endemiczne po 1996, kiedy to wprowadzono w Chinach jodowanie soli. Jednakże te same badania dowiodły, że program jodowania soli, spowodował istotne zwiększenie liczby osób, mających problemy z niedoczynnością tarczycy oraz rakiem tarczycy. W świetle tych informacji, w 2012 roku, Chiny poprawił stężenie jodu w soli do 20-30 mg / kg (poprzednio 35 mg / kg) i wysłały  informację do samorządów i ich służb ochrony zdrowia aby one same mogł sformułować lokalne standardy w zakresie ± 30% centralnie przyjętej wielkości stężenia jodu. [8]

Coraz śmielej badacze przypominają ,że jod w postaci czystej jest toksyczny. W kontakcie ze skórą wywołuje silne podrażnienia, rany i zmiany martwicze. Po spożyciu powoduje pojawienie się ciemno zabarwionych wymiotów, bólu brzucha, ciemnych plam w ustach i szumu w uszach. W cięższych przypadkach może wystąpić wstrząs, majaczenie. Duże dawki jodu mogą uszkadzać ściany żołądka i jelit, a także nerki. Długotrwałe zażywanie zwiększonych dawek jodu prowadzi do rozwoju jodzicy. Dawka śmiertelna dla człowieka wynosi 3-4 g. [9]

Znając te wszystkie dane należy się zastanowić ile mam naprawdę jodu potrzeba.

Na tą chwilę jest to pytanie bez odpowiedzi, gdyż każdy człowiek jest inny. Nie przeprowadzono dokładnych badań. W 1980 eksperci WHO pod kierownictwem prof. Josepha,  podali że nieszkodliwą dawką jodu jest 1 mg dziennie, ale nie poparli tego żadnymi wiarygodnymi badaniami. [10]

Dlaczego wzrasta, rekomendowane spożycie jodu na dobę w różnych krajach i będzie nadal wzrastało. Sugestia została zawarta m.in w raporcie J.Kamyka "Rynek soli w Polsce – stan obecny i tendencje zmian". Możemy tam przeczytać: Należy się spodziewać, że zapotrzebowanie na sól w sektorze spożywczym, a więc konsumpcja przez człowieka, konserwacja i peklowanie żywności, spożycie przez zwierzęta itp., będzie wzrastać umiarkowanie wraz ze wzrostem populacji ludności na świecie, a udział tego kierunku będzie stabilny w najbliższych latach i kształtować się będzie dalej w granicach 15–20% jej całkowitego zużycia. [11]

Warto zaznaczyć, że detaliczna cena kilograma jodu wynosi 300-400 zł. Detaliczna cena kilograma soli warzonej 1-3 zł. Producenci i dystrybutorzy soli są często też producentami i dystrybutorami jodu.

Miejmy nadzieje, że ilość jodu w soli, jest przemyślanym działaniem rządzących, mającym na celu poprawę zdrowia naszego społeczeństwa.

Piotr Wieleba

Literatura:

[1]www.mz.gov.pl

[2]Raport z badań monitoringowych przeprowadzonych przez Państwową Inspekcję Sanitarną w zakresie jakości jodowania soli kuchennej w 2007 rok

[3]Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dn. 24.07.1996 r. W sprawie zakazu produkcji i wprowadzania do obrotu w celach spożywczych niektórych rodzajów soli. Monitor Polski Nr 48,poz.462

[4]ZAWARTOŚĆ JODU W SOLI KUCHENNEJ W ZALEŻNOŚCI OD JEJ PRODUCENTA I DATY PRODUKCJI; P.Figiel, L.Czyż, A.Michalik; Instytut Chemii, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Akademia Świętokrzyska

[5]www.bfr.bund.de/

[6]U.Pollmer, A.Fock, U.Gonder, K.Haug; Smacznego! Chorzy z powodu zdrowego jedzenia. Państwowy Instytut Wydawniczy. Warszawa 2010.

[7]http://www.inchem.org/documents/jecfa/jecmono/v024je11.htm

[8]W.Zhao, C.Han, X.Shi, C.Xiong, J.Sun, Z.Shan, W.Teng: częstość wola i guzków tarczycy przed i po wdrożeniu powszechnego programu soli jodowanie w Chinach od 1985 do 2014: przegląd systematyczny i metaanaliza.W:. PLoS ONE tom 9, nr 10, 2014

[9]https://pl.wikipedia.org/wiki/Jod

[10]http://www.inchem.org/documents/jecfa/jecmono/v024je11.htm

[11]GOSPODARKA SUROWCAMI MINERALNYMI Tom 24 2008 Zeszyt 4/4 JAROSłAW KAMYK, Rynek soli w Polsce – stan obecny i tendencje zmian

Udostępnij wpis