Najczęściej kupowane

Informacja

Producenci

Promocje

Dostawcy

Czy słodziki są zdrowsze od cukru?

Published : 2016-10-26 22:23:07
Categories : Informacje ogólne i ciekawostki Rss feed

Cukier

Sacharoza czyli cukier spożywczy produkowana jest z trzciny cukrowej, bądź z buraków cukrowych. Z chemicznego punktu widzenia cukry to inna nazwa węglowodanów, a więc również skrobi i celulozy. [1] Cukier ma bardzo złą reklamę, obwinia sie go zresztą i słusznie o wiele złych rzeczy. Nadmiar cukru nie wykorzystywany do celów energetycznych, jest w ustroju matabolizowany, odkłada się w postaci tłuszczów w tkance tłuszczowej i powieksza ogólna ilość tłuszczów w ustroju. Spożycie cukru i produktów słodkich, wywołuje uczucie sytości i stąd niebiezpieczeństwo, zwłaszcz u dzieci i młodzieży, zmniejszonego spożycia innych, ważnych dla zdrowia produktów żywnościowych. [2]

Nadmierne spożywanie białego cukru powoduje:

Podrażnie śluzówki żołądka – powoduje nadmierną kwasowość, nadprodukcję kwasu żołądkowego, co może doprowadzić do wrzodów. Niszczenie błony śluzowej jelit, zaburzając równowagę fizjologicznej flory bakteryjnej, co może doprowadzić do grzybicy układu pokarmowego. Przez zniszczenie śluzówki jelit spada w znaczącym stopniu odporność organizmu – układ odpornościowy w 70-80% działa w jelitach. W zaburzonej homeostazie jelit nie będą prawidłowo przyswajane inne substancje odżywcze, w tym białka. Zaburzenie procesu trawienia i wypróżniania, prowadząc do zaparć podczas trawienia cukru zużywane są znaczące ilości minerałów i witamin. Im więcej spożywanych jest słodyczy czy innych produktów zawierających cukier, tym więcej organizm będzie potrzebował witaminy B, wapnia, fosforu, magnezu czy chromu do jego strawienia mocno zakwasza organizm – do wyrównania równowagi zasadowo-kwasowej wykorzystywany jest przede wszystkim wapń, wiedzmy więc, że cukier jest złodziejem minerałów z organizmu, w tym z kości. Uzależnia i powoduje wzrost ryzyka wystąpienia alkoholizmu szkliwo zębne i tkanka kostna to najmocniejsze struktury organizmu. Biały cukier może zniszczyć szkliwo zębów w ciągu kilku godzin, penetrując strukturę tkanek zęba. Nadmierne spożycie cukru wiąże się z szybkim rozwojem próchnicy zębów niedobory mineralne i witaminowe powodują zaburzenia procesów biochemicznych, np. obniżając działanie enzymów. Zaburzenia w gospodarce mineralnej oraz procesach biochemicznych w organizmie wywołane nadmiernym spożyciem cukru może powodować chroniczne zmęczenie oraz poważne schorzenia w późniejszym wieku, np. osteoporozę, zaburzenia przemian lipidowych (wzrost stężenia cholesterolu i triglicerydów), podniesienie temperatury ciała, podwyższone ciśnienie krwi, choroby układu krążenia, chroniczne infekcje spożycie cukru i nagłe wahania spadku wzrostu stężenia glukozy we krwi wpływają niekorzystnie na układ nerwowy, powodując nadpobudliwość organizmu, brak koncentracji, rozdrażnienie, spadki nastroju oraz senność. Cukier podnosi poziom neuroprzekaźników: dopaminy, serotoniny, noradrenaliny i adrenaliny. U dzieci spożywających cukier jest większe ryzyko powstania egzemy niewiadomego pochodzenia czy alergii. [3]

Dlaczego słodzimy?

Cukier bardzo szybko dostarcza naszemu organizmowi energii, co prawda na bardzo krótki czas. Co więcej cukier dostarcza organizmowi jedynie pustych kalorii. Węglowodany, do których należą cukry proste, stanowią jeden z najważniejszych składników odżywczych (obok białek i tłuszczów) dostarczających organizmowi energii. Nie ma wątpliwości, że są niezbędnym elementem składowym diety każdego człowieka, ponieważ obok roli energetycznej, pełnią wiele innych istotnych funkcji w ustroju. Jednakże należy pamiętać, że węglowodany stanowią bardzo obszerną grupę związków, ponieważ w przyrodzie występują jako cukry proste oraz ich polimery: oligosacharydy i polisacharydy, potocznie określane jako węglowodany złożone. [4]

Uświadomieni konsunenci jak i osoby cierpiące na różne schorzenia, szukają produktów o niskiej zawartości cukru. Producenci zorientowali sie że konsumenci szybciej wybiorą te produkty, które będą miały mniej cukru ale smak pozostanie równie słodki. Zapotrzebowanie na produkty "zdrowe" – bez cukru, spowodowały pojawiene się na rynku słodzików.

Jednym z pierwszych sztucznych zamienników cukru była sacharyna (E954) i jeszcze kilkanaście lat temu była szeroko stosowana. jest ona ok. 550 razy słodsza od cukru, jej znak w wykazie dodatków do żywności to E-954. Jest ona popularnie znana z tego, że zostawia metaliczny posmak w ustach.[5] Badania sacharyny z lat 60. i 70. wskazywały, że substancja ta może być karcynogenem (tzn. czynnik, który powodując mutację materiału genetycznego, przyczynia się do rozwoju choroby nowotworowej). W roku 1977 stwierdzono zwiększenie częstości występowaniaraka pęcherza moczowego u szczurów przyjmujących duże dawki sacharyny, co było bezpośrednią przyczyną zakazania stosowania tego związku wKanadzie. Natomiast w USA protesty ze strony osób chorych nacukrzycę spowodowały ogłoszenie moratorium na podobny zakaz, wymagane natomiast było podawanie informacji o możliwym działaniu rakotwórczym. Kolejne badania nie dały jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o potencjalną szkodliwość sacharyny u zwierząt, natomiast nigdy nie powiązano sacharyny ze zwiększoną zapadalnością na nowotwory u ludzi. Uznaje się, że ryzyko jest znikome. Ostatecznie badania na szczurach uznane zostały za nieadekwatne do ludzi i w 2000 r. Kongres Stanów Zjednoczonych wycofał wymóg podawania ostrzeżeń o ryzyku zdrowotnym spożywania produktów zawierających sacharynę.[6]

Analogiczna sytuacja wystąpiła z następcą sacharyny – cyklaminiany (E952). Te 30-60 razy słodsze od sacharozy związki, choć dopuszczone do żywności w krajach UE, nie zostały jeszcze dokładnie poznane jeśli chodzi o wpływ na zdrowie. Wiadomo jednak, że przez bakterie jelitowe ich część jest przekształcana do szkodliwej cykloheksyloaminy, którą podejrzewa się o działanie rakotwórcze.[7] Cyklaminiamy wykazują się dużą odpornością na wysokie temperatury, dlatego też wykorzystuje się je do gotowania oraz pieczenia. Posiadają jednak również wady, mianowicie przy dużych stężeniach zostawiają nieprzyjemny słodki posmak w ustach.[8]

Maltitol - środek słodzący pozyskiwany ze skrobi o znaku E-965, jego stopień słodkości jest porównywalny do cukru. Używa się go w wielu produktach piekarskich, gdyż jest odporny na wysokie temperatury. Kaloryczność tej substancji jest o połowę mniejsza niż w sacharozie, mimo iż ich stopień słodkości jest podobny. Do jej zalet należy to, że nie powoduje próchnicy. [9] Według Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 kwietnia 2004 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych i substancji pomagających w przetwarzaniu, na opakowaniu jednostkowym produktu, w którym zastosowano poliole w tym maltitol powinna znaleźć się informacja, że w przypadku spożycia 20 – 50 g/dobę może wystąpić efekt przeczyszczający. Jednak tak duże spożycie w praktyce wydaje się być mało prawdopodobne. [10]

Aspartam (E-951)jest jedną z najczęstszych używanych, sztucznych substancji słodzących. Jest sprzedawany pod markami NutraSweet® i Equal®. Aspartam powstał przez połączenie ze sobą aminokwasów, kwasu asparaginowego i fenyloalaniny. Aminokwasy są budulcem białek i naturalnie występuje w wielu produktach spożywczych. Aspartam jest popularnym słodzikiem stosowanym w wielu napojach i produktach spożywczych, ponieważ jest około 200 razy słodszy niż cukier. Osiąga on poziom słodyczy jak cukier ale w dużo mniejszej dawce. To z kolei, znacznie obniża poziom kaloryczności danego produktu spożywczego. [11] Jego właściwości jednak nie pozwalają na używanie go w wysokich temperaturach, bądź do słodzenia wrzątku gdyż rozkłada się w wysokich temperaturach. Słodzić nim można zatem napoje zimne lub przestudzone. Nie mniej jednak mimo niskiej kaloryczności, wynikającej z niewielkiego zużycia produktu, by wywołać efekt słodkości, substancja ta budzi kontrowersje. Badania wykazały, iż używanie aspartamu może powodować: napady padaczki, depresje, częstoskurcz serca, bóle i zawroty głowy, wysypki, przyczynia się do zwiększenia masy ciała, trudności w oddychaniu, a nawet może powodować utratę smaku, słuchu, bezsenność oraz wywoływać problemy z widzeniem.[12] Obecnie ma on najbardziej zszarganą opinię wśród słodzików. W internecie znajdziemy setki stron www i wielu uczonych którzy otwarcie zgłaszają wątpliwości, co do jego bezpiecznego użytkowania. Największym producentem aspartamu na świecie, jest ogromny japoński koncern Ajinomoto, obecny również i na naszym rynku. W 2009 roku producent Ajinomoto zdecydował o zmianie nazwy swojego produktu na AminoSweet, aby zmienić negatywną reputację kojarzoną z dotychczasową nazwą. [13] Pomimo tego największym obrońcą aspartamu na naszym kontynencie jest Europejska Rada Informacji o Żywności (EUFIC) która grzmi ze swojej strony "Aspartam został uznany jako bezpieczny do szerokiego stosowania – włączając w to chorych na cukrzycę, kobiety ciężarne i karmiące oraz dzieci ". [14]

Sukraloza jest ok. 600 razy słodsza od zwykłego cukru. Jest bardziej uniwersalna w użyciu od innego, powszechnie stosowanego słodzika – aspartamu, gdyż jest trwała w szerszym zakresie temperatury i pH. Dzięki temu można ją stosować również w wyrobach piekarniczych i kwaśnych napojach. Podobną trwałość termiczną i pH wykazują stewiozydy - słodkie związki zawarte w roślinie stewia. Sama sukraloza nie jest szkodliwa, ale rozkłada się na związki, które są szkodliwe dla organizmu ludzkiego: chloroglukozę i chlorofruktozę. [15] Sukraloza, sprzedawana jako Splenda, została odkryta w 1976 przez naukowców w cukrowni brytyjskiej Tate & Lyle. Cztery lata później Tate & Lyle połączył siły z Johnson & Johnson. Trzeba zaznaczyć, że jakakolwiek negatywna opinia na temat ich sukralozy, najczęściej kończy się kontaktem z ich biurem prawnym. [16]

Acesulfam K -wynaleziony przypadkowo w 1967 roku przez niemieckiego chemika Karl Clauss z niemieckiego koncenu Hoechst AG (obecnie Nutrinova). [17] Obecnie część ogromnej, francuskiej korporacji farmaceutycznej Sanofi SA. [18] Acesulfam K jest ok. 200 razy słodszy od skrobi, jego znak to E-950. Jest odporny na wysokie temperatury. Związek ten jest wykorzystywany do produkcji napojów, ciast i produktów o obniżonej kaloryczności. . Dotychczas nie zaobserwowano działań niepożądanych po spożyciu żywności słodzonej acesulfamem – K.[19] Niektórzy naukowcy twierdzą jednak, że testy bezpieczeństwa użycia tego związku nie zostały przeprowadzone prawidłowo i acesulfam wymaga dalszych badań.[20] Bardzo ciężko jest stwierdzić obiektywnie, czy stosowanie danego słodzik je bezsprzecznie bezpieczne dla organizmu ludzkiego. Producentami słodzików są w większości ogromne firmy chemiczne, często z międzynarodowym kapitałem. Na każde badania dowodzące że dany słodzik jest niebiezpieczny dla zdrowia, znajdą się inne które będą temu zaprzeczały. Mimo iż słodziki są akceptowane na terenie całej UE, może powinniśmy kierować się myślą, która została zawarta w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach. Zgodnie z tym przedmiotowym rozporządzeniem nie możemy używać substancji słodzących zdefiniowanych w rozporządzeniu tj.:

  • E 420 Sorbitole
  • E 421 Mannitol
  • E 950 Acesulfam K
  • E 951 Aspartam
  • E 952 Cyklaminiany
  • E 953 Izomalt
  • E 954 Sacharyny
  • E 955 Sukraloza
  • E 957 Taumatyna
  • E 959 Neohesperydyna DC
  • E 960 Glikozydy stewiolowe
  • E 961 Neotam
  • E 962 Sól aspartamu i acesulfamu
  • E 964 Syrop poliglucitolowy
  • E 965 Maltitole
  • E 966 Laktitol
  • E 967 Ksylitol
  • E 968 Erytrytol
  • E 969 Adwantam [21]

Dawniej te związki nie były powszechnie dostępne w naszym kraju, natomiast były szeroko rozpowszechnione w Ameryce i Europie Zachodniej. Po wejściu Polski do UE, bariery dla producentów słodzików znikneły. Pomimo wielu złych doświadczeń z syntetycznymi zmiennikami cukru, branża spożywcza nie ustaje w poszukiwaniach kolejnych, związków o bardzo słodkim smaku. Prawdopodobnie nasi rządzący kierują się starym przysłowiem, "Panu Bogu świeczkę, dziabłu ogarek". Zgadzają się wprowadzać na rynek kolejne słodziki a jednocześnie międzywierszami, ostrzegają przed nimi. My przy swoich konsumenckich wyborach, powinniśmy kierować się przede wszystkim zdrowym rozsądkiem.

Piotr Wieleba

Literatura

[1]https://pl.wikipedia.org/wiki/Cukier_spo%C5%BCywczy

[2]Żywienie, żywność a zdrowie. Jadwiga Biernat. Wydawnictwo Astrum, Wrocław 2001

[3]https://www.zdrowyprzedszkolak.org/publikacje/dlaczego-warto-ograniczyc-spozycie-bialego-cukru-2/

[4]http://ekoporadnikurody.pl/zdrowie/dlaczego-slodzimy

[5]http://www.mojacukrzyca.org/?a=text&id=2361

[6]https://pl.wikipedia.org/wiki/Sacharyna

[7]http://www.sekretydiety.pl/czytelnia/artykuly/slodziki-co-warto-wiedziec-o-substancjach-slodzacych/

[8]http://www.mojacukrzyca.org/?a=text&id=2361

[9]http://www.mojacukrzyca.org/?a=text&id=2361

[10]http://www2.mz.gov.pl/wwwmz/indexmr=m1&ms=904&ml=pl&mi=904&mx=0&mt=&my=9&ma=02636

[11]http://www.cancer.org/cancer/cancercauses/othercarcinogens/athome/aspartame

[12]http://www.mojacukrzyca.org/?a=text&id=2361

[13]https://pl.wikipedia.org/wiki/Aspartam

[14]http://www.eufic.org/article/pl/artid/aspartame/

[15]https://pl.wikipedia.org/wiki/Sukraloza

[16]http://www.dobrametoda.com/ARTYKULY/artykuly-zycie%20po%20aspartamie.htm

[17]http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/anie.197308691/abstract;jsessionid=CD8D6C33DA23D0D6F3282032342D01A6.f03t03

[18]https://en.wikipedia.org/wiki/Sanofi

[19]http://www.mojacukrzyca.org/?a=text&id=2361

[20]https://cspinet.org/eating-healthy/chemical-cuisine

[21]http://dziennikustaw.gov.pl/du/2015/1256/1

Udostępnij wpis